Health News : ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਹੱਥ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝਨਝਨਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਈਆਂ ਚੁੱਭ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੀੜੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੌਣ ਦੀ ਗਲਤ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਨਸਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਦਬਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਸੁਨੀਲ ਅਗਰਵਾਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ।
ਸੌਣ ਦੀ ਗਲਤ ਸਥਿਤੀ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਪਾਸੇ ਸੌਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਨਸਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਨ ਅਤੇ ਝਨਝਨਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ
ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਡਿਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਨਸਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੱਥ ਸੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਤੱਕ ਦਰਦ, ਝਨਝਨਾਹਟ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਕਾਰਨ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਡਾਇਬੈਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਨ, ਜਲਣ ਜਾਂ ਝਨਝਨਾਹਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਾਰਪਲ ਟਨਲ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਗੁੱਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨਸ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਕਾਰਪਲ ਟਨਲ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਗੂਠੇ, ਤਰਜਨੀ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਪਨ ਜਾਂ ਝਨਝਨਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਥ ਦੀ ਪਕੜ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੱਥ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ।
- ਗਰਦਨ, ਮੋਢਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋੜ ਕੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਜੇ ਸੁੰਨਪਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
- ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾ ਲਓ।
ਕਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਹੱਥ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਢਿੱਲਾ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇ, ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੋ।
ਜੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸੁੰਨਪਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਗਲਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੌਣ ਕਾਰਨ ਹੱਥ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੁੰਨਪਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਹੈ।
