ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ : ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਭਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏ.ਐਸ.ਆਈ.) ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਬੋਰਡ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਸੱਤਿਆਵਰਤ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ‘ਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਨਵਾਂ ਬੋਰਡ
ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਲਈ ਨਵਾਂ ਬੋਰਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਬੋਰਡ ਸੱਤਿਆਵਰਤ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ‘ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ‘ਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਕਾਰਨ
ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ‘ਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਹੀ ਨਾਮ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਕਿਹਾ ਸੀ।
1927 ਤੋਂ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
1927 ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੁਤਵਾਲੀ (ਮੈਨੇਜਰ) ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿਚ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਏ.ਐਸ.ਆਈ. ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਭਲ ‘ਚ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ’ ਲਿ ਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਨਾਮ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦ
ਸ਼ਾਹੀ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ‘ਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਹਰੀ ਮੰਦਰ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਜੈਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
