ਮਿਆਂਮਾਰ : ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਮਿਆਂਮਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹਿੱਲਣ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 4.2 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਝਟਕੇ ਸਵੇਰੇ 2:42 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੂਫਾਨ ਯਾਨੀ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਗਈ।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲੀ ਹੈ – ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਉੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਆਏ ਹਨ। 1 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 2.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਹਲਕੇ ਝਟਕੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 31 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 4.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਜਾਨੀ-ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
28 ਮਾਰਚ: ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਮਿਤੀ
28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 3700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 4800 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਨੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ: ਕਿਉਂ ਕੰਬਦਾ ਹੈ ਮਿਆਂਮਾਰ ?
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸਨੂੰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ – ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਟ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਟ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਪਲੇਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖਿਸਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਸਬਡਕਸ਼ਨ ਜ਼ੋਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੱਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੰਡੇਮਾਨ-ਨਿਕੋਬਾਰ ਤੋਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ: ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਲਈ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। 28 ਮਾਰਚ ਵਰਗੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਭੂਚਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
