ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖੰਘ ਦੇ ਸਿਰਪ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਦੋਂ ਆਇਆ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ?
ਇਹ ਫ਼ੈੈਸਲਾ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਣ ਕਿ “ਇਹ ਦਵਾਈ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ”। ‘
ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਪਾਬੰਦੀ ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੰਘ ਦੇ ਸਿਰਪ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲੋਰਫੇਨੀਰਾਮਾਈਨ ਮੈਲੇਟ ਅਤੇ ਫੇਨੀਲੇਫਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਾਈਡ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਵਾਈਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ:
ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ
ਮਿਰਗੀ
ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਕੋਮਾ
ਗੰਭੀਰ ਐਲਰਜੀ
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੀ
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ?
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਰੱਗ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ:
ਐਸਕੋਰਿਲ ਫਲੂ ਡਰਾਪ
ਐਲੇਸ ਸਿਰਪ
ਟੀ-ਮਿ ਨਿਕ (ਹੇਲਿਓਨ)
ਮੈਕਸਟ੍ਰਾ ਡਰਾਪਸ- ਜੁਵੈਂਟਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ
ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ‘ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ?
ਕਲੋਰਫੇਨੀਰਾਮਾਈਨ ਮੇਲੀਏਟ: ਇਹ ਇਕ ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਹੈ ਜੋ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਿੱਕਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਗਣਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਿਨੀਲੇਫਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਾਈਡ: ਇਹ ਨੱਕ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜੋ ਬੰਦ ਨੱਕ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੀ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ। ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਓ.ਟੀ.ਸੀ. (ਓਵਰ-ਦ-ਕਾਊਂਟਰ) ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:
ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਾਡੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ
ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ
ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ:
ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਪੁਰਾਣੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ
ਦਵਾਈ ਦੇ ਲੇਬਲ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ
ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਖੰਘ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਫ, ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ, ਗੁਨਗੁਨਾ ਪਾਣੀ ।
