ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ (Finance Minister Nirmala Sitharaman) ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਸੈਮੀ-ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ (Semi-High Speed Vande Bharat Trains) ਚਲਾਉਣ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ-ਕੋਲਕਾਤਾ, ਦਿੱਲੀ-ਚੇਨਈ, ਦਿੱਲੀ-ਹਾਵੜਾ, ਮੁੰਬਈ-ਹਾਵੜਾ ਰੇਲਵੇ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 240 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਲੀਪਰ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਰੇਲ ਗਲਿਆਰੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ 3,02,100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ 2,55,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਵੇਂ ਟਰੈਕਾਂ, ਪਟੜੀਆਂ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਕਰਨ, ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ, ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਲੀਪਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਕੋਚਾਂ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਕੈਟਰਿੰਗ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ 2,79,000 ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2025-26 ਵਿੱਚ 23,100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਬਜਟ ‘ਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬਜਟ ਵਿੱਚ 260 ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਲੀਪਰ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਸੈਮੀ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਰੇਲਵੇ ਨੇ 10 ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਲੀਪਰ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ 50 ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਲੀਪਰ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ 100 ਨਵੀਆਂ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੇਲ ਕਿਰਾਏ ‘ਚ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਸਲੀਪਰ-ਜਨਰਲ ਨਾਲੋਂ ਏ.ਸੀ ਕਲਾਸ ‘ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਫਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਕਿਰਾਏ ਲਈ 92,800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਕਮਾਈ 80,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਏ.ਸੀ ਕੋਚਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ, ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਆਸਾਨ ਰੇਲ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਏ.ਸੀ -3, 2 ਅਤੇ ਚੇਅਰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ 3,02,100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਜਟ ਦੇ ਕੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ-ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰੇਲਵੇ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਰ.ਓ.ਬੀ.-ਆਰ.ਯੂ.ਬੀ. ‘ਤੇ 7706 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰੇਗਾ। 1,700 ਲੋਕੋਮੋਟਿਵਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ 8.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਲ ਭਾੜੇ ਵਿੱਚ 3.13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਰੇਲਵੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 303 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਧਾਏਗਾ। ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 150 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਫੁੱਟ ਓਵਰ ਬ੍ਰਿਜ (ਐੱਫ. ਓ. ਬੀ.) ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ।
