ਗੈਜੇਟ : ਚਾਰਜਰ ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਫੋਨ ਚਾਰਜਿੰਗ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ? ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ? ਥੋੜਾ ਰੁਕੋ! ਇਹ ਛੋਟਾ ਚਾਰਜਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਹਲਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਤੁਹਾਡਾ ਚਾਰਜਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਚੁਪਚਾਪ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਦਰਅਸਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਚਾਰਜਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਦ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੋਨ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਮੀਟਰ ਘੁਮਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਲੋ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਫੋਕਟ ਵਿੱਚ ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਚੂਸ ਰਹੇ ਚਾਰਜਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿੰਨੀ ਜੇਬ ਢਿੱਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਯੂਨਿਟ ਹੋਏ ਬਰਬਾਦ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫ਼ੋਨ ਚਾਰਜਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਖਪਤ ਹੋ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 22 ਕਰੋੜ ਬਿਜਲੀ ਯੂਨਿਟ ਬੇਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਪਲੱਗ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 6 ਲੱਖ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਕਿੰਟ 419 ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਜਲੀ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਆਓ ਪੈਸੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਕਿੰਨੇ ਰੁਪਏ ਹੋਏ? ਬਰਬਾਦ
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਚਾਰਜਰ ਨੂੰ ਪਲੱਗ ਇਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 220 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ 150 ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 150 ਰੁਪਏ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖਰਚਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਬੋਝ ਹੈ
ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਚਾਰਜਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7.2 ਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 0.0072 ਯੂਨਿਟ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ 6 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਾਰਜਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 4 ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਇਹ ਖਰਚਾ 1.30 ਰੁਪਏ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਭਗ 15.60 ਰੁਪਏ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਚਾਰਜਰ ਨੂੰ ਪਲੱਗ ਇਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਰਜਰ ਨੂੰ ਸਾਕਟ ਵਿੱਚ ਪਲੱਗ ਇਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖੋਗੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੱਢ ਦਿਓ।
ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ ਨੁਕਸਾਨ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਚਾਰਜਰ ਨੂੰ ਪਲੱਗ ਇਨ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਿੰਗੇ ਚਾਰਜਰ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਪਲੱਗ ਇਨ ਕੀਤੇ ਖਾਲੀ ਚਾਰਜਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਏਸੀ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਲੱਗ ਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡਾ ਛੋਟਾ ਚਾਰਜਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ, ਚਾਰਜਰ ਦੇ ਫਟਣ ਜਾਂ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਜਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਚਾਰਜ ਦੇ ਪਲੱਗ ਇਨ ਨਾ ਛੱਡੋ।
