ਚੇਨਈ : ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਦੀ ਇੰਟੀਗਰਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ (The Integral Coach Factory),(ਆਈ.ਸੀ.ਐਫ.) ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ‘ਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਨਾਮਾਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ (89 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ‘ਤੇ ਚੱਲੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:
ਇਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਚੇਨਈ ਦੀ ਇੰਟੀਗਰਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ‘ਚ 8 ਯਾਤਰੀ ਕੋਚ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਲਗਭਗ 2500 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਣਗੇ।
ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੋ ਕੋਚ ਵੀ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਦੇ ਰਿਸਰਚ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਆਰ.ਡੀ.ਐਸ.ਓ.) ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲਈ 2800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਇੰਜਣ 1200 ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ (ਐਚ.ਪੀ) ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਇੰਜਣ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ 500 ਤੋਂ 600 ਐਚ.ਪੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਰਮਨੀ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਕੋਰਾਡੀਆ ਆਈਲਿੰਟ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਸੀ।
ਚੀਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਟੈਂਕ ਵਿਚ 600 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਏਗੀ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
